کد خبر: 3769

تاریخ خبر:

ا توجه به اهمیت مذاکرات هسته‌ای و تحولات جدید در رویکرد طرف آمریکایی از جمله امضای قانون «بازنگری توافق هسته‌ای ایران» کنگره آمریکا توسط اوباما (برخلاف وعده‌های قبلی وی)، بخشی از اهم بحث و جدل سناتورهای آمریکایی در روز رای گیری این قانون در سنا ذکر می‌گردد.

به گزارش زاهدان‌نیوز به نقل از الف، با توجه به اهمیت مذاکرات هسته‌ای و تحولات جدید در رویکرد طرف آمریکایی از جمله امضای قانون «بازنگری توافق هسته‌ای ایران» کنگره آمریکا توسط اوباما (برخلاف وعده‌های قبلی وی)، بخشی از اهم بحث و جدل سناتورهای آمریکایی در روز رای گیری این قانون در سنا ذکر می‌گردد. در نهایت این قانون با ۹۳ رای از ۹۹ سناتور حاضر در سنا رای می‌آورد. اشراف نمایندگان بر پشت صحنه مذاکرات (بر خلاف ایران) و همدلی و هماهنگی بین کنگره و دولت آمریکا برای کسب حداکثر امتیاز در توافق نهایی واقعا تحسین برانگیز و درس آموز است.

خواندن این متن به نمایندگان محترم و اعضای تیم مذاکره کننده ایران توصیه می‌شود. بدیهی است اکنون که خط قرمز ایران یعنی لغو یکباره تحریمها با هماهنگی اوباما و کنگره شکسته شده، امکان اقدام متقابل با همکاری دکتر ظریف و نمایندگان مجلس از طریق تصویب طرحی برای منوط نمودن توافق نهایی به رعایت این خط قرمز از سوی مجلس شورای اسلامی ضروری به نظر می‌رسد.

مذاکرات مهم نمایندگان کنگره آمریکا پیرامون قانون جدید «IRAN NUCLEAR AGREEMENT REVIEW ACT» در تاریخ ۷ می ۲۰۱۵ در سنای امریکا

 

 سناتور کوتز (COATS):

 - من از همه میخواهم که به این قانون رای وتو ناپذیر بدهند. این آخرین فرصت ماست تا دست باز رئیس جمهور آمریکا برای مذاکره مستقل با دولت ایران را محدود کنیم.

 - کنگره باید در این تصمیم (مذاکره) که تصمیمی با نتایج تاریخی خواهد بود، دخیل باشد.

 - مجددا میگویم که تصویب این قانون باعث می‌شود تا توافق بد برای آمریکا رقم نخورد.

 - مهمترین اهداف این قانون عبارتست از اولا نقش داشتن کنگره بر توافق با ایران و ثانیا جلوگیری از تعلیق تحریمهای کنگره توسط رئیس جمهور.

 - برخی از دوستان معتقدند که به این قانون نیازی نیست چرا که سال ۲۰۱۷ انتخابات ریاست جمهوری است و رئیس جمهور این بار یک جمهوری خواه خواهد بود. اما به هر حال در همین مدت ایران به جلو خواهد رفت و برای آن باید فکری کرد.

 - همانطور که مکس بوت (Max Boot) تحلیلگر ارشد سیاست خارجی در آمریکا گفته نباید به امید انتخابات ریاست جمهوری ۲۰۱۷ باشیم. اگر توافق امضا شود، نتایجی بازگشت ناپذیر به دنبال دارد. توافق باعث می‌شود در فاصله زمانی تا انتخابات ریاست جمهوری آمریکا، نظام ایران قویتر می‌شود.

 

سناتور کین (KAINE):

- از طرح سناتور کورکر در مورد توافق با ایران تشکر میکنم. ما نشان دادیم که میتوانیم در بازنگری توافقنامه نهایی با ایران نقش داشته باشیم.

 

سناتور اودال (UDALL):

 - این طرح فرصت بی نظیری برای کنگره فراهم میکند تا متن توافق نهایی را بررسی کند و در صورت لزوم آن را رد کند.

 - من با متممهای این طرح که دست رئیس جمهور آمریکا را میبندد مخالفم. من با نامه ۴۷ نماینده که موجب تضعیف موقعیت ما در مذاکرات شد مخالفم. اما این مخالفتها در صحن کنگره است و بین ما و دولتمردان است تا نتیجه بهتری بگیریم و ربطی به ایرانیها ندارد.

 - رئیس جمهور نیاز دارد تا فضایی برای مذاکره داشته باشد و ما باید این فضا را به او بدهیم. باید بدانیم که اگر مذاکرات شکست بخورد گزینه‌های ما بسیار محدود و پرهزینه خواهد بود!

 - ما در حال مذاکره با یک منطقه بی ثبات هستیم. تجربه استفاده از گزینه نظامی در مورد عراق به اندازه کافی برای ما درس عبرت داشته است که این کار را تکرار نکنیم.

سناتور منندز (MENENDEZ):

- همانطور که از اول می‌گفتم همکاری هر دو حزب دموکرات و جمهوری خواه این توانایی را به کنگره میدهد تا نقش خود در بازنگری بر توافق هسته‌ای را ایفا کند. گرچه انتقادات و مناظراتی بود اما بالاخره همه اختلاف نظرها حل شد و اکنون به نقطه پایانی این راه طولانی رسیدیم (طرح آماده شده است).

 - مهمترین موضوع در توافق نهایی مساله چگونگی کاهش تحریمهاست. دولت آمریکا میخواهد تخفیفهایی در تحریمها قائل شود. اما برای ما مساله تحریمها فراتر از موضوع هسته ای ایران است. چرا آنها مجبور شدند بازگردند و روی صندلی مذاکره بشینند؟ پاسخ مشخص است: تحریمهایی که توسط کنگره آمریکا طراحی و اعمال شد. بنابر این اگر قرار باشد کاهشی در تحریمها هم رخ دهد باز این کنگره است که باید در این زمینه اعمال نظر نماید. من به عنوان یکی از طراحان این تحریمها اعلام میکنم که با تعلیق کلی تحریمها توسط دولت و بدون نظر کنگره مخالفم. پیامی که باید با قدرت به ایران بفرستیم این است که تحریمها یک امتیازی نیست که ما بخواهیم در قبال امضای توافق نهایی به ایران بدهیم!

 - من نگرانیهای در مورد توافق نهایی با ایران دارم. میزان کاهش تحریمها تا چه حدی است. چرا باید اجازه تحقیق و توسعه (R&D) هسته‌ای به ایران داده شود. ممکن است آنها سانتریفیوژهای پیشرفته تری بسازند که در آینده در زمان کوتاهتری به بمب برسند!

 - نگرانی دیگر این است که ادعای دولت ما مبنی بر حفظ ساختار تحریمها و بازگشت پذیر بودن تحریمها محل تامل است. در صورت تخلف ایران، چگونه دولت میخواهد تحریمها را مجددا به روز اول برگرداند؟ مدت زمانی که لازم است تا تحریمها مجددا تثبیت شود، قطعی نیست و تضمین لازم نمی‌آورد و این زمان هم چیزی نیست که در اختیار ما (آمریکا) باشد!

 - نگرانی دیگر در مورد بازرسیهاست. با اینکه آژانس انرژی اتمی گفته که بازرسی از مکانهای هسته‌ای در دستور کار توافق نهایی است باز مقامات ایران میگویند که اجازه بازرسی از مراکز نظامی نمیدهند.

 - نگرانی دیگر اخباری است که نشان میدهد وزارت خزانه‌داری در حال تفکیک مقوله تحریمهای سپاه پاسداران از نیرو قدس است. در حالی که از نظر ما هر دوی انها تروریست هستند و نباید تفکیکی قائل شد.

 - نگرانی دیگر مساله برنامه هسته‌ای ایران بعد از مدت تعلیق ۱۰ ساله است. بعد از ان چه میشود؟ ایران هسته‌ای را میپذیریم؟

 - نکند که کاهش تحریمها باعث افزایش قدرت منطقه ای ایران شود. ما اکنون منافع هژمونی ایران را می‌بینیم. تحرکات ایران در سوریه و یمن و نقاط مختلف منطقه را می‌بینیم

 - فناوری موشکی ایران دیگر نگرانی ماست.

 - من این نگرانیها را گفتم که مجددا تکرار کنم که تصویب این قانون حتما ضروری است تا مطمئن شویم که به یک توافق خوب میرسیم.

 - من آمادگی دارم تا با همکاری شما برای تمامی این نگرانیها قوانین دیگری وضع کنیم. برای فناوری موشکی، تروریسم، نقض حقوق بشر، سیاستهای ضد یهودی آنها و آمریکاییهایی که در ایران بازداشت شده‌اند، میتوانیم تحریمهای جدیدی به طور مجزا از موضوع هسته‌ای وضع کنیم.

 - این ایران است که طرف مذاکره است. نباید به آن اعتماد کرد. دولت میگوید که قصد اعتماد ندارد و دنبال راستی آزمایی تعهدات است. اما موضوعات امنیت ملی را نمیتوان بر اساس امیدواری به وعده‌ها پیش برد! بنابر این کنگره باید در جریان مذاکرات وارد شود. میخواهم که همه رای بالایی به این قانون بدهید.

 سناتور مرکلی (MERKLEY):

 - من در مورد این قانون (بازنگری توافق هسته‌ای) میخواهم صحبت کنم. اکنون همه از مردم تا دولت و همه نمایندگان در کنگره آمریکا کاملا متحد شده اند تا نگذارند ایران به سلاح هسته‌ای دست پیدا کند.

 - دستیابی ایران به سلاح هسته‌ای تهدیدی جدی برای موجودیت اسرائیل است. همه ۱۰۰ سناتور متفقند که ایران نباید به سلاح هسته‌ای دست پیدا کند، اما اختلاف در استراتژی است. با چه استراتژی به این هدف نائل شویم؟

 - سه گزینه اساسی برای دستیابی به این هدف وجود دارد: اول مذاکره و دستیابی به رژیم بازرسیهای مستمر برای راستی ازمایی ایران. دوم افزایش تحریمها برای جلوگیری از دستیابی ایران به سلاح هسته‌ای و سوم گزینه نظامی یعنی تخریب تاسیسات هسته‌ای ایران. خوب من توضیح میدهم که گزینه اول بسیار بسیار بهتر از سایر گزینه هاست.

 - ببینید آمریکا از سال ۱۹۷۹ (معادل ۱۳۵۸) تحریمها علیه ایران را آغاز کرد. تا سال ۲۰۰۸ بسیاری از این تحریمها که به طور یکجانبه از سوی آمریکا تحمیل می‌شد برای ایران کاملا بی‌اثر بود. گرچه این تحریمها روابط اقتصادی ایران با آمریکا را کاهش داد اما تاثیری بر اقتصاد ایران نداشت چرا که روابط تجاری آنها با دیگر کشورها برقرار بود.

 - وقتی که اوباما در سال ۲۰۰۹ به کاخ سفید آمد متوجه این موضوع شد. به همین خاطر از متحدان ما خواست تا یک قطعنامه مناسب در سازمان ملل تصویب شود و سپس همه کشورها را متقاعد کند تا شبکه‌ای از تحریمهای تجاری و مالی علیه ایران اجرا کنند. این کار با همکاری همه اعضای ۵+۱ انجام شد. تحریمها در چند فاز اعمال شد. سال ۲۰۱۰ کنگره تحریمهای بانکی و بعد از آن تحریمهای نفتی را اعمال کرد. در سال ۲۰۱۱ قانون NDAA، در سال ۲۰۱۲ قانون ITRSHRA و در سال ۲۰۱۳ قانون IFCPA توسط کنگره تصویب شد. این تحریمهای ثانویه تاثیر بسیار زیادی بر اقتصاد ایران گذاشت. صادرات نفت خام ایران از رقم ۲.۵ میلیون بشکه در روز در سال ۲۰۱۱ به میزان ۱.۱ میلیون بشکه سال ۲۰۱۳ کاهش یافت. روابط تجاری ایران و اروپا از ۳۲ میلیارد دلار سال ۲۰۰۵ به ۹ میلیارد دلار کنونی کاهش یافت. رئیس جمهور ایران در این فضای اقتصادی روی کار آمده است (نیازمند کاهش تحریمهاست). تحریمها ایران را پای میز مذاکره آورد. ایران اکنون حاضر است در قبال رفع تحریمهای موثر متحدان ما، برنامه سلاح هسته‌ای خود را کنار بگذارد. این پشت صحنه آن چیزی است که بین دیپلماتهای ما و ایران در جریان است و من از آن مطلعم.

 - مذاکرات فقط حرف نیست. دو طرف باید به تعهدات خود عمل کنند. در توافق ژنو ایران قبول کرد که برنامه هسته‌ای خود را در چند بخش حیاتی متوقف کند: اول غنی سازی در فردو، نطنز و راکتور آب سنگین اراک. دوم ارائه اطلاعات و دسترسیهای بی سابقه به آژانس انرژی اتمی. سوم عدم غنی سازی ۲۰ درصد و چهارم کاهش ذخائر ۲۰ درصد کنونی. این مواردی که توضیح دادم نه تنها برنامه هسته‌ای ایران را در طول مذاکرات فریز کرد که باعث شد اطلاعاتی که تاکنون از برنامه هسته‌ای ایران نداشتیم را در اختیار بگیریم و بر اساس آن چارچوب توافق نهایی را طراحی کنیم.

 - ایران ۴ راه برای بمب هسته‌ای دارد. اول غنی سازی فردوست که در زیر کوه و در یکی از مواضع سپاه ساخته شده و در برابر قویترین بمبارانها مقاوم است. دوم تاسیسات غنی سازی نطنز. سوم پلوتونیم حاصل از راکتور آب سنگین اراک است و چهارم عملیات پنهان غنی سازی. در ۲ آپریل امسال (۱۳ فروردین) ایران و ۵+۱ چارچوبی برای توافق نهایی تعیین کردند که تمامی این ۴ مسیر را می‌بندد.

 - ایران پذیرفته در فردو غنی سازی نکند و دو سوم سانتریفیوژهای آن را جمع کند و بقیه هم تحت مانیتورینگ آژانس باشد. در نطنز پذیرفته که ۱۰۰۰ سانتریفیوژ نسل دو را جمع کند و برای ده سال تحت مانیتورینگ آژانس قرار دهد. ایران پذیرفته که تحقیق و توسعه محدود و تحت برنامه‌ای توافقی با ۵+۱ داشته باشد. ایران پذیرفته که از سانتریفیوژهای ناکارآمد نسل یک خود در نطنز برای غنی سازی استفاده کند. ایران پذیرفته که پروتکل الحاقی را اجرا کند. اما در مورد مسیر سوم یعنی پلوتونیوم، پذیرفته که سوخت را به خارج منتقل کرده و تاسیسات بازفراوری نسازد. همچنین ایران راکتور اراک را بر اساس توافق با ۵+۱ بازطراحی میکند. قلب راکتور تخریب یا از ایران خارج شده و ایران متعهد میشود که دیگر راکتور نساد. مسیر چهارم (به سمت بمب هسته‌ای) یعنی فعالیتهای پنهان نیز از طریق بازرسیهای گسترده اژانس اتمی بر تمامی تاسیسات هسته‌ای، زنجیره تامین و معادن اورانیوم مسدود میشود. ایران پذیرفته که در رابطه با برنامه هسته‌ای و ابعاد احتمالی نظامی آن (PMD) به تمامی نگرانیهای آژانس پاسخ دهد و امکان مصاحبه با اشخاص را فراهم کند. در چارچوب لوزان اکثر این محدودیتها ۱۰ ساله و برخی ۱۵، ۲۰ و ۲۵ ساله خواهد بود.

 - مذاکرات با چارچوب فوق بهترین شانس برای آمریکاست تا از خاورمیانه هسته‌ای جلوگیری کند.

 - اما غیر از مذاکرات دو گزینه دیگر نیز وجود دارد: تشدید تحریمها و گزینه نظامی.

 - راه دیگر این است تشدید تحریمهای چندجانبه را برگزینیم. اما دو ملاحظه وجود دارد: (۱) در این صورت ایران برنامه هسته‌ای خود را که اکنون فریز شده دوباره به جریان خواهد انداخت و دیگر ابعاد آن قابل کنترل نیست. (۲) متحدان ما که اساس تحریمها به همراهی آنها وابسته است، حاضر به ادامه مسیر تحریم نخواهند بود. این یک حرف نیست. نمایندگان آلمان، فرانسه و انگلیس به ما هشدار دادند که در صورت شکست مذاکرات تحریمها سست خواهد شد. در آن صورت ما چه کنیم؟ هم برنامه هسته‌ای ایران پیشرفت می‌کند و هم اقتصادش.

 - گزینه نظامی یعنی حمله به تاسیسات هسته‌ای و مشابه کاری که اسرائیل در سال ۱۹۸۱ علیه صدام و در سال ۲۰۰۷ علیه سوریه انجام داد. خوب ارزیابی طراحان نظامی این است که برنامه هسته‌ای ایران ۳ تا ۵ سال بعد از حمله مجددا به حالت اول و بلکه بدتر برمی‌گردد! اما حمله نظامی به این سادگی نیست. چون به یک درگیری محدود ختم نمی‌شود. موسسه مطالعات راهبردی (CSIS) ۱۰ سپتامبر ۲۰۱۲ برآوردی از حمله نظامی تهیه کرده که خواندن آن را به سناتورها توصیه می‌کنم. در گزینه نظامی هیچ دستاورد سریع و آسانی وجود ندارد. ایران وارد فاز تلافی جویی میشود و شیعیان علیه منافع آمریکا و متحدانش اقدام خواهند کرد. حمله نظامی به چرخه‌ای از اقدامات نظامی منجر می‌شود که امنیت ملی آمریکا را به خطر می‌اندازد. تجربه استفاده از گزینه نظامی هم نشان می‌دهد نتایج کاملا میتواند متفاوت باشد. مثلا چه کسی از مسئولان امریکا پیش بینی میکرد که حمله به تروریستها در افغانستان به یک اشغال ۱۴ ساله با هزاران کشته و مجروح و هزینه ۱۰۰۰ میلیارد دلاری منجر شود!

 - هر دو راه دیگر غیر از مذاکره موجب شکست ائتلاف جهانی و شکست تحریمهای چند جانبه میشود و علاوه بر آن نتایج ناگوار دیگری نیز به دنبال دارد. برای تقویت مذاکرات تصویب طرح بازنگری توافق در کنگره اقدام مناسبی است که باعث میشود وفاق ملی در موضوع مذاکرات ایجاد شود.

 - بالاخره این تحریمهای کنگره آمریکا بوده که ایران را پای میز مذاکره کشانده و حق این است که کنگره هم باید درگیر توافق شود تا مطمئن گردد که منافع امنیت آمریکا و متحدانش رعایت شده باشد.

 سناتور فینستین (FEINSTEIN):

- من با طرح کنگره موافقم. لازم است اشاره کنم که توافق نهایی با ایران یک معاهده بین المللی (treaty) نیست، بلکه یک توافق اجرایی (executive agreement) است. قبلا هم سابقه چنین توافقاتی در آمریکا وجود داشته است. نیکسون در ۱۹۷۲ با چین، فورد در ۱۹۷۵ با شوروی، ریگان در ۱۹۸۶ با شوروی. همه این موارد معاهده نبود و نیاز به تصویب در سنا نیز نداشت. اما من بخاطر ندارم که هیچ توافقی به اندازه موضوع مذاکرات هسته‌ای مهم و پیچیده باشد. حداقل در ۲۲ سال گذشته هیچ موضوعی با این درجه از اهمیت در ابعاد امنیتی وجود نداشته است. بنابر این نقش نظارتی کنگره بر توافق لازم است و باعث می‌شود رفتار سازنده‌ای شکل بگیرد.

 - من از چارچوبهای توافق لوزان حمایت میکنم. هیچکس در سنا مخالف توافق نیست و قطعا توافق باعث افزایش امنیت اسرائیل میشود.

 سناتور کورکر (CORKER):

 - همه ما میخواهیم که یک توافق خوب با ایران انجام شود و باید در این زمینه نقش ایفا کنیم.

 - میخواهم چند محور اساسی این قانون (بازنگری توافق) را شفاف توضیح دهم:

 - اولا ما با تصویب این قانون اجازه نمیدهم که در طول مدت بازنگری توافق در کنگره، هیچیک از تحریمهای کنگره توسط دولت امریکا تعلیق شود (به جز مواردی که در توافق ژنو تعلیق شده) و در این مدت هیچ مبلغ جدیدی (به جز پولهای مربوط به ژنو) نباید به ایران پرداخت شود. ثانیا منظور از تحریمهای ایران که امکان تعلیق نخواهد داشت تحریمهای اصلی یعنی تحریمهای کنگره از جمله قانون ISA، CISADA، NDAA۲۰۱۲، ITRSHRA و IFCPA است.

ارسال نظر

اخبار استان
آرشیو
اخبار کشور
آرشیو